Menu:
deel deze site op:

Solidariteitsprojecten van, voor en met blinden en slechtzienden:
diensten op maat voor mensen met een visuele handicap

Nieuws en events

Zoeken

Blijf op de hoogte

Toegang voor medewerkers

Geef aub uw login en wachtwoord op:

Toegang voor bestuurders

Speciale pagina's voor bestuurders.

deel dit artikel op:

Voel uw voorouders in het Museum voor Natuurwetenschappen

Als u op een foto klikt, wordt ze groter.

Het natuurhistorisch museum van Brussel heeft zichzelf overtroffen. Vroeger kwam daar vooral de evolutie van de dieren aan bod. De gloednieuwe ‘Galerij van de Mens’ toont ons nu waar wij zelf vandaan komen. Als bezoeker hebt u ogen én handen tekort, want iedereen wordt uitgenodigd om ook met de vingers te kijken. Die aanpak is baanbrekend.

Van ‘Sahelanthropus’ tot ‘Homo sapiens’

Het verhaal van de evolutie komt heel dichtbij zodra wij er zelf onze plaats in krijgen. Onze soort, ‘Homo sapiens’, is de jongste spruit in een bonte familie van mensachtigen. Het museum presenteert maar liefst 25 familieleden, verspreid over zeven miljoen jaar. Wees gerust: wij stammen dus zeker niet rechtstreeks af van de apen.

Dat we onze voorlopers (en -kruipers) nauwelijks kennen, komt doordat wij als enige mensensoort zijn overgebleven. Misschien maar goed ook, want al zijn we dan ‘sapiens’ (wijs), toch gaan we vaak respectloos om met de aarde en zelfs met onze soortgenoten…

Het museum toont fossielen van elke soort. Meestal zijn het afgietsels van uiterst zeldzame vondsten. De hand- en voetbeentjes van onze voorgangers leren ons of zij in bomen klommen en of ze al rechtop konden lopen. Ook de schedel en de tanden spreken boekdelen, als u weet waar u op moet letten.

Alle fossielen zitten achter glas, maar geen nood. Een vernuftige installatie laat toe om gebitten te vergelijken en hersenen te meten. De grootte van het brein wordt voorgesteld met korreltjes, die u vanuit de hersenpannen in maatbekers kunt gieten. Een prachtige vondst!

Van vijftien mensachtigen is een levensgroot model gemaakt, opgebouwd uit dunne laagjes hout. De vorm blijft dus ruw, zoals ook onze kennis over die wezens nog beperkt is. Iedereen wordt uitgenodigd om de modellen te betasten en te vergelijken. Met sommige staat u oog in oog, waarbij u merkt hoe anders ze zijn. Andere lijken kabouters, zoals de ‘Homo floriensis’, die nochtans pas twaalfduizend jaar geleden van de aardbol verdween.

Voor onze ziende medemens zijn overal tablets geplaatst om de reconstructies extra te visualiseren. Als slechtziende kunt u de infopanelen op de tafels kantelen om ze makkelijker te lezen.

 

Van embryo tot volwassene

Het vervolg van de galerij kruipt ons nog veel dichter op de huid. De evolutie van onze soort duurt immers voort. U en ik zijn daar het resultaat van. We ontstonden uit een zaad- en een eicel en zijn geprogrammeerd met lange linten chromosomen. Die bouwstenen geven we door als we ons voortplanten.

Elk van ons beleeft ook zijn eigen mini-evolutie. Ooit zagen we er heel anders uit. We waren dwergen met een gigantisch hoofd, korte benen en veel meer botjes in ons skelet. Doorheen ons mensenleven blijft ons lichaam veranderen. Alle stadia komen in de expo aan bod.

Ook hier kunt u verschillende zintuigen gebruiken. U ziet een collectie foetussen op sterk water, skeletten en geplastineerde organen (dat zijn echte organen waarin de vloeistoffen en vetten vervangen zijn door siliconen). Vanuit een hangende baarmoeder hebt u een knus zicht op filmbeelden over de geboorte. Maar u kunt ook aan den lijve ervaren hoe een zwangerschap voelt, door uzelf een simulatiebuik voor te binden. Probeer dan maar eens uw schoenen uit te doen of iemand te omhelzen! Een hele reeks praktische proeven geven meer inzicht. U kunt bijvoorbeeld voelen hoe de diverse soorten gewrichten van ons lichaam werken.

Ook in dit deel van de galerij staan levensgrote modellen, maar nu zijn die poppen ook driedimensionele projectieschermen! ‘Videomapping’ heet dat. De bewegende beelden, fris en kleurrijk, zijn een mengeling van realisme en artistieke interpretatie. Je kunt ernaar blijven kijken, zo mooi is het! En als u vlak voor zo’n pop gaat staan, komt de projectie op uw eigen lichaam terecht.

 

Overdonderend

Met de ‘Galerij van de Mens’ heeft het museum echt een meesterstuk afgeleverd, ondanks de besparingsronde die ook in de museumsector aan de gang is. Een verrassende combinatie van thema’s, een efficiënt gebruik van nieuwe technieken en een wonderlijke artistieke inkleuring: alles is buitengewoon geslaagd en fascinerend.

Een dikke pluim dus voor de wetenschappers en kunstenaars van het museum, die deze nieuwe vaste tentoonstelling hebben gemaakt. Eén van de ontwerpers is Freya Vlerick, bij ons bekend als de tekenaar van ‘Rare snuiters’. (Het boek is trouwens te koop in de museumshop.) Haar inbreng heeft er mee voor gezorgd dat de expo zo knap is. Ze vertelde ons hoe lang de voorbereiding heeft geduurd en hoe hectisch de laatste weken voor de opening van de galerij verliepen. Bij de lancering was daar niets meer van te merken.

In De Standaard schrijft wetenschapsredacteur Pieter Van Dooren: “Uw verslaggever is nog nooit in zijn lange carrière zo door de kwaliteit van een tentoonstelling overdonderd geweest”. Ook wij waren dat, onder meer door de inclusieve aanpak. Als musea hun best doen om hun verhaal ook voor mensen met een (visuele) beperking toegankelijk te maken, verdienen ze daar alle lof voor.

Dat het reliëfplan in de ‘Zaal van de Mosasauriërs’ van hetzelfde museum nog steeds op zich laat wachten, zien we graag even door de vingers. Vol spanning kijken we uit naar de volledig vernieuwde zoogdierenafdeling, die vermoedelijk in 2018 zal openen. De evolutie van een museum is bijna even boeiend als die van de mens!

 

Praktisch

Raadpleeg de website van het Museum voor Natuurwetenschappen om uw bezoek te plannen. Als persoon met een handicap krijgt u korting en mag uw begeleider gratis mee.

U kunt ook het aangepaste groepsbezoek van VeBeS afwachten, dat ongetwijfeld in de nabije toekomst zal worden georganiseerd.

 

(Jan Dewitte)

Onze Sponsors
BARCO helpt Blindenzort Licht en Liefde Beslist.be solden.be
LICHT EN LIEFDE Oudenburgweg 40, 8490 VARSENARE +32 (0)50 40 60 50 E-MAIL: INFO@LICHTENLIEFDE.BE