PC-aanpassingen voor
niet- en slechtzienden

Vergelijkende test: Kleurendetectors

Uitgevoerd door: Katrien Roos
Datum: april 2005

Inhoud van dit document:
1. Inleiding
2. Geteste producten
3. Beschrijving
4. Bediening
5. Functies
6. Spraakweergave
7. Testresultaten
8. Beoordeling
9. Besluit

1. Inleiding

Een kleurendetector is voor een (kleuren-)blinde persoon een hulpmiddel dat het mogelijk maakt om de kleuren te herkennen. De toepassingen zijn divers, zoals het sorteren van witte en bonte was, het uitzoeken van een geslaagde kledingcombinatie, het vinden van jouw rode tandenborstel in plaats van die gele van oma,... We worden nu eenmaal dagelijks geconfronteerd met kleuren en het wordt dankzij hulpmiddelen mogelijk om als (kleuren)blinde persoon ook kleuren te herkennen.
Dit gebeurt door een kleurendetector tegen het te meten voorwerp te houden en een knop in te drukken. Via spraakweergave laat het toestel weten over welke kleur het gaat. De detector kan dit door middel van een detectieoog dat een lichtstraal uitstuurt en vervolgens het door het voorwerp teruggekaatste licht gaat analyseren. Aan de hand van de hoeveelheid licht dat door een voorwerp wordt geabsorbeerd of gereflecteerd, kan de kleur worden bepaald. Dit werkingsprincipe is logisch: zonder licht kan je immers ook visueel helemaal geen kleuren waarnemen.
Hoewel alle kleurendetectors volgens dit principe werken, zijn de verschillen tussen de toestellen kwalitatief en prijsmatig toch opmerkelijk. Vandaar dat deze vergelijkende test zich opdrong.

Terug naar inhoud

2. Geteste producten

Terug naar inhoud

3. Beschrijving

De Colorino en de ColorTest zijn de twee meest compacte toestellen van de test. De Colorino past in de handpalm en de ColorTest heeft de grootte van een groot uitgevallen markeerstift. De Cobolt SpeechMaster en de ColorTalk zijn wat logge verschijningen die qua grootte de vergelijking met een doorsnee zaklamp kunnen doorstaan. De Cobolt SpeechMaster heeft een afneembare dop die niet vastzit aan het toestel, zodat deze makkelijk kan zoekraken. Zowel bij de Colorino, de ColorTest als de Cobolt SpeechMaster bevindt het detectieoog zich aan de punt van het toestel. Bij de ColorTalk daarentegen bevindt het oog zich onderaan. De ColorTest is het enige toestel dat op herlaadbare batterijen werkt (en waarbij de batterijlader standaard wordt meegeleverd); de andere toestellen werken met verwisselbare batterijtjes.

Terug naar inhoud

4. Bediening

De Cobolt SpeechMaster is een toestel dat twee knoppen heeft. Eén aan/uitknop die tegelijkertijd ook de volumeknop (4 standen) is en één kalibreerknop. Dit is het enige toestel waarbij je zelf het toestel regelmatig opnieuw moet ijken. Het meten gaat zeer eenvoudig: de dop afnemen, wachten op de pieptoon en dan het toestel tegen het te meten voorwerp houden. De stem zal vervolgens de kleur uitspreken.
Ook de Colorino beschikt over slechts twee knoppen. Deze hebben elk afzonderlijk een functie, maar kunnen ook gecombineerd gebruikt worden om het volume regelen. Ook dit toestel is zeer eenvoudig in gebruik. Jammer genoeg heeft het toestel geen aan/uitknop, waardoor de functies gemakkelijk "per ongeluk" geactiveerd worden als het in het etui opgeborgen zit, wat batterijverlies betekent.
Ook de ColorTest heeft geen aan/uitknop, maar dit toestel wordt niet zo makkelijk "per ongeluk" geactiveerd. De ColorTest DeLuxe heeft 4 knoppen, die qua reliëf toch wat beter uitgewerkt kunnen worden. Het toestel kan met iedere knop geactiveerd worden en schakelt zichzelf na inactiviteit weer uit, wat batterijbesparend werkt. Ook dit toestel geeft een melding wanneer de batterijen moeten opgeladen worden. Bovendienen kan de batterijstand op elk moment opgevraagd worden. Dit toestel is wat complexer in gebruik omdat het een menu met wee niveaus bevat. Dit luxueuze model wordt door zijn vele functies, wat onoverzichtelijk en dus minder gebruiksvriendelijk. De handleiding vertoont op taalkundig vlak heel wat fouten, waardoor het niet altijd even eenvoudig is om complexere functies onder de knie te krijgen.
De ColorTalk heeft drie knoppen, waarvan één mechanische knop. Bij het te ver indrukken van deze knop, wordt het detectieoog gedeeltelijk afgedekt, waardoor kleurenmeting kan mislukken. Het volume wordt geregeld worden door een draaiknopje. Er is ook een keuzeknop om te wisselen tussen eenvoudige en nuanceweergave. Het toestel geeft een melding wanneer het tijd wordt om de batterijtjes te vervangen. Handig is dat het batterijdekseltje vastzit en dus niet kan kwijtraken. Er is een tactiele aanduiding waar zich het detectieoog bevindt, maar dit neemt niet weg dat het toestel omwille van zijn groot formaat moeilijk manipuleerbaar blijft omdat het voor een meting plat op het voorwerp moet worden geplaatst.

Terug naar inhoud

5. Functies

Zowel de ColorTalk als de Cobolt SpeechMaster bieden maar één functie: kleuren meten. De Colorino gaat iets verder en kan ook de lichtintensiteit meten. Dit kan handig zijn voor een blinde persoon om bijvoorbeeld te weten of het licht al dan niet uit is.
De ColorTest DeLuxe gaat veel verder en voorziet meer dan 14 functies. De Standaardversie voorziet al een heel pak functies, zoals kleurenmeting, helderheid van kleur meten, kleurenanalyse (zeer moeilijk te doorgronden), lichtbron detecteren, thermometer, klok, datum, spelletjes. De ColorTest Luxe/Memo voorziet daarbovenop nog de notitiefunctie, de afsprakenfunctie, kleurcodefunctie, chronometer, Euroherkenning en kan veranderende contrasten opsporen.

Terug naar inhoud

6. Spraakweergave

De ColorTalk is enkel verkrijgbaar als Engelstalige versie; de drie andere toestellen ook in een Nederlandse versie te koop. De kwaliteit van de stem bij de ColorTalk laat te wensen over, deze stem is te vergelijken met een smurfenstem. Een pluspunt is dat het toestel de kleur drie keer herhaalt, zodat je niet telkens opnieuw hoeft te meten wanneer je het niet goed begrepen hebt. Dit is zeker handig aangezien het toestel Engels spreekt. Bij het maximale geluidsvolume wordt de stem iets minder goed verstaanbaar. De Cobolt SpeechMaster blijft wel goed verstaanbaar, maar de luidste stand blijkt voor sommige gebruikers nog te stil. De Colorino en de ColorTest blijven op de luidste stand ook goed verstaanbaar.

Terug naar inhoud

7. Testresultaten

Een aantal voorwerpen zijn door alle toestellen gemeten, waarbij opviel dat niet elke detector hetzelfde resultaat opleverde.
Zo bleek de SpeechMaster heel wat problemen te hebben met voorwerpen die rond of klein waren. Doordat de detectieopening zo groot is, kan er veel omgevingslicht binnenvallen, wat het detectieresultaat negatief beïnvloedt. Rood wordt roos, grijs wordt wit of soms lukt de detectie gewoon niet. De ColorTalk heeft alle voorwerpen kunnen meten en was daarbij ook betrouwbaar. Het manipuleren van het toestel blijft echter een probleem, zeker bij kleine voorwerpen.
De Colorino en de ColorTest gaven dezelfde resultaten steeds betrouwbaar bleken. Ook zeer kleine voorwerpen werden zonder problemen gemeten.

Terug naar inhoud

8. Beoordeling

8.1. Colorino

• Pro:
  • Degelijk basistoestel
  • Naast kleurdetectie ook lichtdetectie beschikbaar
  • Eenvoudige bediening
  • Prijsvriendelijk
• Contra:
  • Geen aan/uitknop
  • Geen oplaadbare batterijen

8.2. ColorTest DeLuxe

• Pro:
  • Degelijk toestel
  • Compact
  • Heel veel extra functies
  • Enige toestel uit de test met oplaadbare batterijen
• Contra:
  • Complexe bediening
  • Reliëf van de toetsen kon beter
  • Slecht vertaalde handleiding

8.3. Hokkei ColorTalk

• Pro: geen in het oog springende pluspunten!
• Contra:
  • Mechanische werking komt anachronistisch over
  • Biedt, naast kleurdetectie, geen enkele extra functie
  • Geen Nederlandse stem beschikbaar
  • Slechte plaatsing van detectieoog
  • Vrij groot formaat
  • Duurste toestel uit de test

8.4. Cobolt SpeechMaster

• Pro:
  • Erg prijsvriendelijk
• Contra:
  • Betrouwbaarheid van de kleurherkenning
  • Geen lichtdetectie
  • Vrij groot formaat
  • Handmatige calibratie nodig

Terug naar inhoud

9. Besluit

Voor wie een eenvoudig maar betrouwbaar toestel zoekt dat vrij goedkoop en enkel kleuren meet, is de Colorino een heel geschikt toestel. Voor wie een kleurendetector wenst die meer moet kunnen dan enkel het meten van kleuren, is de ColorTest meer aangewezen, maar dit toestel vraagt zeker wat oefening bij het onder de knie krijgen van de complexere toepassingen (agenda, spelletjes, memorecorder,..). Tijdens de testperiode waren de ColorTest 2000 Standard en Memo helaas niet beschikbaar. Deze bieden wat minder mogelijkheden dan hun DeLuxe broertje, maar zijn ook weer wat makkelijker in het gebruik. En zo biedt CareTec eigenlijk voor ieder wat wils en dit zowel op gebied van mogelijkheden, gebruiksgemak als prijs.
De bovenstaande producten zijn dermate sterk in wat een kleurendetector hoort te doen, dat we ons afvragen of de twee overblijvers nog veel bestaansredenen hebben?
De SpeechMaster, het goedkoopste toestel op de markt, blijkt immers niet altijd te willen functioneren en is bovendien niet altijd even betrouwbaar als hij wel werkt, wat je toch mag verwachten van een kleurendetector.
Van de ColorTalk, die met grote voorsprong het duurste toestel uit deze test is, verwacht je op zijn minst een groot aantal extra functies, waar we vergeefs naar zoeken. Bovendien is dit toestel enkel in het Engels verkrijgbaar en komt het ook nog eens erg oubollig over door zijn groot formaat en zijn anachronistisch aandoende mechanische werking.

Terug naar inhoud