PC-aanpassingen voor
niet- en slechtzienden

Testverslag ezDaisy

Uitgevoerd door: Jeroen Baldewijns
Datum: september 2005

Inhoud van dit document:

1. Algemeen

2. Gebruikersvriendelijkheid

3. Functionalitiet

4. Snelheid

5. Beoordeling

6. Conclusie

1.Algemeen

• Producent, leverancier, prijs
  Producent: Telex
  Leveranciers: Erocos, Integra, Tieman
  Prijs:
• Concept
  De ezDaisy is een vrij compact (maar ietwat dik uitgevallen) en draagbaar diskmanmodel dat niet over een eigen luidspreker beschikt. Je moet dus een oortelefoontje of een setje computerluidsprekers gebruiken om CD’s te beluisteren. Het invoeren van een Daisy-CD doe via de openklappende bovenzijde van het toestel.
• Aansluitingen
  Het toestel is aan de rechter zijkant voorzien een oortelefoonaansluiting en aan de achterzijde vinden we de aansluiting voor de voedingsadapter en een aansluiting die de leverancier kan gebruiken om een nieuwe versie van de software in het toestel te installeren.
• Voeding
  De ezDaisy wordt gevoed door vier AA batterijtjes (niet meegeleverd) of via een netspanningadapter. Het toestel is niet voorzien op het gebruik van oplaadbare batterijtjes, want de netadapter is niet bruikbaar als batterijlader. Als je toch oplaadbare batterijtjes wenst te gebruiken moet je die, samen met een batterijlader, zelf aankopen. Het bijladen van de batterijtjes is in dit geval wel erg omslachtig. De batterijtjes moeten telkens uit het toestel gehaald worden (waarvoor je het CD-deksel moet openen, de eventueel aanwezige CD moet verwijderen om vervolgens het batterijklepje te kunnen openen) om ze vervolgens in een batterijlader op te laden. Op dit vlak laat het toestel dus duidelijk een steek vallen. Voor de meeste gebruikers van een diskmanachtig toestel zal het evident zijn om met oplaadbare batterijen te werken. De plaats van het batterijdekseltje lijkt ons niet erg doordacht: is het niet beter te vermijden dat blinden personen moeten gaan voelen in de buurt van het zo kwetsbare lensje? Bij het lezen van Daisy-boeken bieden wegwerpbatterijen een autonomie van zo’n 16 uren (bij gebruik van oplaadbare batterijen zal deze autonomie wat minder zijn, maar ook bij het luisteren naar muziek-CD’s zal de autonomie lager uitvallen). Om de autonomie van de batterijen maximaal te houden, schakelt het toestel zichzelf uit na een bepaalde tijd van inactiviteit. Je krijgt een geluidsindicatie (drie korte pieptonen die elke ninuut herhaald worden) wanneer de batterijen leeglopen. En dan is er nog dat erg vervelende neveneffect als je de batterijen moet vervangen, want met het uitnemen van de batterijen gooi je ongewild ook je boekengeheugen overboord! We kunnen maar één conclusie trekken: het aspect voeding is in zijn geheel voor herziening vatbaar.
• Uitrusting
  Standaard worden een netspanningadapter, een papieren handleiding, een handleiding op een Daisy-CD en een hoofdtelefoon meegeleverd.
• Robuustheid
  Dit toestel geeft ons een vrij stevige indruk. Om het CD-compartiment te openen moet je eerst een klepje aan de voorzijde van het toestel opentrekken, waarna het deksel manueel kan worden opengeklapt. Het toestel zal daardoor tijdens transport niet makkelijk per ongeluk opengaan. Ook dit draagt bij tot het gevoel van een goede bouwkwaliteit.

Terug naar inhoud

2. Gebruikersvriendelijkheid

• Toetsenbord
  De naam van de ezDaisy spreekt voor zich: het toestel is ontworpen om zo makkelijk mogelijk te zijn qua bediening en dat merk je aan het sobere toetsenbord. Centraal op het toestel vinden we vijf grote rubberen knoppen: vier pijltoetsen voor de navigatiefuncties en een toets om de weergave te starten of stoppen (die ook fungeert als aan/uittoets). De toetsen voor het instellen van het geluidsvolume en de weergavesnelheid vinden we bovenaan het toestel, net zoals een toets om de laatst uitgevoerde actie ongedaan te maken. Er zijn nauwelijks toetsen met dubbele functies want dat zou het toestel te complex maken in het gebruik. Alle toetsen zijn door hun vorm, grootte, positionering en de aanwezigheid van tactiele markeringen goed voelbaar herkenbaar en contrasteren duidelijk ten opzichte van de achtergrondkleur. De toetsen zijn van rubber, wat een functionele waarde heeft bij het blind verkennen van het toetsenbord: als je met een vinger over zo’n toets schuift vergroot de weerstand, waardoor je er niet ongemerkt overheen zal gaan. Aan de rechter zijkant van het toestel zit een schuifknopje om het toetsenbord te blokkeren, zodat toetsen bij mobiel gebruik niet per ongeluk kunnen worden ingedrukt.
• LCD-scherm
  Terwijl de Victor Reader diskman modellen het LCD-scherm verantwoorden als een hulp voor mensen met dyslexie, lezen we in de brochure van de ezDaisy dat het scherm leerkrachten moet helpen om hun leerlingen op te volgen. De leerkracht moet dan wel een erg scherp zicht hebben: de tekst op het scherm is erg klein, contrasteert zeer slecht en is nog eens extra moeilijk leesbaar omdat hij scrolt. De handleiding rept echter met geen woord over het scherm. Dit roept op zijn minst vragen op! Gelukkig bevat het LCD-scherm geen informatie die je nodig hebt om vlot met het toestel te kunnen werken.
• Spraak- en geluidsondersteuning
  Na het invoeren van het boek hoor je piepsignaaltjes ter teken dat het boek geladen wordt. Aan heel wat acties is een wachttijd verbonden en al die wachttijden worden met datzelfde piepje opgevuld. En zo zijn er nog diverse andere geluidssignaaltjes die elk hun eigen betekenis hebben. Het indrukken van toetsen wordt niet door geluidstonen ondersteund. Wel wordt je als gebruiker via Nederlandstalige gesproken boodschappen geïnformeerd over wat de speler uitvoert. Zo biedt de spraak bijvoorbeeld een welkomstboodschap na het aanzetten van het toestel, meldt het wanneer je aan het begin of eind van het boek bent aanbeland,... Hier en daar is de vertaling niet helemaal geslaagd. Bij het activeren van waar-ben-ikfunctie horen we bijvoorbeeld “drie één hours drie twee minutes vijf vijf seconds...”. Dit kan beter.
• Hulpfunctie
  De ezDaisy biedt geen toetsbeschrijvingsfunctie maar wel een waar-ben-ikfunctie, die geactiveerd door de undo-toets gedurende een paar seconden ingedrukt te houden. Je hoort dan de titel van het boek, het huidige paginanummer, de reeds verstreken tijd en het versienummer van de interne software. De vertaling van dit alles is gebrekkig en getallen worden cijfer per cijfer weergegeven.
• Handleiding
  De handleiding wordt zowel op paper als op Daisy-CD meegeleverd, maar beide zijn in het Engels. Hier is dus nog wat vertaalwerk aan de winkel.
• Moeilijkheidgraad van de bediening
  Geen enkel toestel in deze test heeft minder toetsen dan de ezDaisy. De erg logische opstelling van die weinige toetsen, het formaat van de toetsen en de aanwezigheid van slechts één menu (dat met de navigatieniveau’s) maken van de ezDaisy zonder twijfel de kampioen qua gebruiksgemak. Dit is een zeer gebruiksvriendelijk toestel met een zeer lage leercurve. Mits wat ondersteuning van een expert en wat oefening moet dit toestel voor iedereen vlot bruikbaar zijn.

Terug naar inhoud

3. Functionaliteit

• Automatische weergave
  Korte tijd nadat je een Daisy-CD hebt ingevoerd, zal de ezDaisy de titel van het boek melden, zonder echter direct de weergave van het boek te starten. Voor dat laatste moet je eerst nog op de weergavetoets drukken. Bij een toestel dat vooral een eenvoudige bediening op het oog heeft, hadden we toch liever gezien dat de weergave automatisch begon zoals het eenvoudigste toestel uit de Victor-reeks dit doet.
• Geheugen
  Deze speler zou voor een groot aantal boeken moeten onthouden het waar je bij de laatste lezing in een boek aanbeland was. Zo kan je bijvoorbeeld overdag in een aantal cursussen en tijdschriften lezen en ’s avonds een spannend boek lezen, zonder dat je voor elk van deze publicaties telkens wee manueel moet gaan zoeken waar je gebleven was. Wij testten dit uit voor een collectie van 10 boeken maar deze functie deed niet helemaal wat ervan verwachtten. Bij sommige boeken werd toch weer van voor af aan begonnen met lezen, wat zeker niet de bedoeling was. We willen echter niet te streng zijn en dit toestel nog het voordeel van de twijfel gunnen, want bij de grote broer Scholar werkte de geheugenfunctie wel perfect. Maar er was nog een ernstiger probleem: bij het verwijderen van de batterijen vergeet het toestel van nog meer boeken het laatste leespunt en dit euvel vonden we ook bij de Scholar. Dit terwijl veel mensen de geheugenfunctie van zo’n toestel terecht heel belangrijk vinden.
• Navigatie
  Zoals het hoort ondersteunt deze speler alle navigatieniveaus die op de CD aanwezig zijn: paginanavigatie, zinnavigatie en navigatie op maximaal zes titelniveaus. Hij voegt hier geen extra’s aan toe. Het doorlopen van de beschikbare navigatieniveau’s gebeurt via de pijl omhoog- en omlaag-toetsen. Het vooruit en achteruit navigeren gebeurt via respectievelijk de pijl naar rechts- en naar links-toetsen. Het navigeren op pagina werkt goed maar het zou wenselijk zijn dat het toestel, bij een sprong naar een volgende of vorige bladzijde, telkens zou melden op welke pagina je terechtkomt. Bij het navigeren tussen de zinnen kwamen we bij sommige boeken geregeld in het midden van zinnen uit, maar aangezien we dit bij alle spelers vaststellen zal dit eerder aan de boeken liggen, want bij de Daisy-handleiding van dit toestel werkte de navigatie tussen zinnen perfect. Het navigeren tussen de titelniveaus werkt correct. Om de bediening van het toestel zo eenvoudig mogelijk te maken is er geen ga-naar-paginafunctie aanwezig. Wil je naar een verre pagina in het boek bladeren, dan zal je het paginanavigatieniveau moeten kiezen en vervolgens zo vaak op de rechter pijltoets dan het aantal pagina’s dat je wil overslaan. En dat gaat traag... tergend traag. Een functie om direct naar het begin of einde van een boek te springen is niet in het navigatiemenu voorzien en zou nochtans op élke Daisy-speler erg zinvol zijn. Tot slot kan je volgens de handleiding met behoud van klank snel vooruit of terugspoelen door de tekst (zoals we dat kennen van het klassieke gesproken boek op cassette). De functie werkt bij ons toestel echter met horten en stoten! Deze functie lijkt bij een Daisy-CD misschien overbodig, maar het kan wel handig zijn bij boeken die niet voldoende navigatiemogelijkheden aanbieden.
• Geluidsvolume, weergavesnelheid, toonhoogte
  Het geluidsvolume is instelbaar in 25 stappen, de weergavesnelheid is instelbaar in 15 stappen en zorgt ervoor dat de toonhoogte automatisch gecorrigeerd wordt. De minimale, maximale en neutrale stand wordt bij geen van beide instellingen met geluidstoontjes, noch door spraakindicaties aangegeven en dat is vervelend.
• Bladwijzers
  Om de bediening zo makkelijk mogelijk te houden biedt dit toestel geen bladwijzerfunctie aan.
• Boekinformatie
  Om de bediening zo makkelijk mogelijk te houden biedt dit toestel geen boekinformatiefunctie aan.
• Boek verspreid over meerdere CD’s
  Wanneer een boek over meer dan één Daisy-CD gespreid is en je voert als eerste de tweede CD van het boek in de speler, dan komt de ezDaisy keurig zeggen dat je eerst de eerste CD van het boek moet beluisteren.
• Meerdere boeken op één CD
  Wanneer er meerdere boeken op een Daisy-CD staan dan komt de ezDaisy dit melden en kan je met de pijltoetsen naar links en naar rechts, kiezen welk boek je wil lezen.
• Muziek beluisteren
  De ezDaisy is in staat om naast Daisy-boeken ook muziek-CD’s en MP3-CD’s weer te geven. Bij het beluisteren van een Muziek-CD verloopt de bediening van het toestel analoog aan de bediening van een gewone muziek-CD-speler, het enige extraatje dat je daarbij krijgt is dat de geheugenfunctie onthoudt waar je de vorige keer stopte met het beluisteren van diezelfde CD. Bij het luisteren naar MP3- als muziek-CD’s deed ons toestel (net zoals de Scholar trouwens) erg nukkig waardoor we dit onderdeel niet goed konden uittesten. Nochtans belooft de handleiding dat de mapjes op onze MP3-CD zouden herkend worden en dat hadden we graag aan den lijve kunnen ondervinden. Voor het luisteren naar muiziek biedt dit toestel geen aantoonbare meerwaarde ten opzichte van een standaard MP3- of Muziek-CD-speler.
• Extraatjes
  De undo/redo-toets bovenaan het toestel biedt de mogelijkheid om terug te keren naar het vorige navigatiepunt dat je bezocht en om daarna weer opnieuw naar het oorspronkelijke navigatiepunt te gaan.

Terug naar inhoud

4. Snelheid

• Opstartsnelheid toestel: 8:00 sec
• Snelheid waarmee boek wordt herkend: 26:10 sec
• Snelheid om direct naar pagina 200 te springen: niet van toepassing
• Snelheid om manueel 25 pagina’s vooruit te springen: 3:02:60 min
• Snelheid om manueel 20 hoofdstukken vooruit te springen: 3:06:03 min

Terug naar inhoud

5. Beoordeling Victor Reader Classic

Pro:

• Zeer eenvoudig in het gebruik
• Voelt robuust aan

Contra:

• Reageert tergend traag
• Werkt op wegwerpbatterijtjes
• Informatieverlies bij vervangen batterijen
• Geen automatische weergave
• LCD-scherm

Terug naar inhoud

6. Conclusie

Op basis van onderstaande beoordeling kunnen we moeilijk razend enthousiast zijn over het toestel, maar wie met absoluut een diskman model wil een daarbij een absolute hekel heeft aan veel knoppen kan de ezDaisy overwegen. Je moet wel kunnen leven met een zeer traag reagerend toestel.

Terug naar inhoud