Testverslag PlexTalk PTR-1 Uitgevoerd door: Jeroen Baldewijns
Datum: september 2005 
Inhoud van dit document: 1. Algemeen 2. Gebruikersvriendelijkheid 3. Functionalitiet 4. Opnamemogelijkheden 5. Snelheid 6. Beoordeling 7. Conclusie 1.Algemeen - Producent, leverancier, prijs
Producent: Plextor
Leveranciers: Sensotec, Data Braille Service, Erocos, Integra, Tieman
Prijs: ¤ 940 1.144 - Concept
De PlexTalk PTR-1 is een tafelmodel Daisy-speler én -recorder in een metalen behuizing. Het toestel beschikt over een eigen luidspreker maar CD’s beluisteren via een oortelefoontje is uiteraard ook mogelijk. Het invoeren van een Daisy-CD doe via een gleuf aan de voorzijde van het toestel (handig: als je per ongeluk een CD ondersteboven laadt, dan wordt die spontaan weer uitgeworpen). Aan de linker zijkant vinden we een “PC-card slot” voor het inbrengen van een geheugenkaartje. - Aansluitingen
Het toestel is aan de linker zijkant voorzien aansluitingen voor een oortelefoontje, een externe microfoon en een lijningang (line-in). Aan de achterzijde vinden we de aansluiting voor de voedingsadapter en een USB-poort om het toestel aan een computer te koppelen. De aansluitingen zijn helaas niet voorzien van tactiele markeringen. - Voeding
De PlexTalk PTR-1 wordt gevoed door een oplaadbaar “battery-pack” of via een netspanningadapter. Het laden van de batterij gebeurt eenvoudigweg door het toestel aan het stroomnet te hangen. Het laden gebeurt zonodig terwijl het toestel in gebruik is. Het batterijklepje bevindt zich aan onderzijde van het toestel. Bij het openen van dit dekseltje blijft het niet aan het toestel vasthangen. Bij het lezen van Daisy-boeken biedt de batterij een autonomie van ongeveer 4 uren (bij het luisteren naar muziek-CD’s zal de autonomie lager uitvallen). Om de autonomie van de batterijen maximaal te houden, schakelt het toestel zichzelf uit na een bepaalde tijd van inactiviteit. Samen met zijn kleine broertje (de PTN-1) is dit het enige toestel uit de test waarbij je de resterende batterijcapaciteit via een gesproken boodschap kan opvragen. Dit is toch wel erg opmerkelijk! - Uitrusting
Standaard worden een oplaadbaar battery-pack, een netspanningadapter/batterijlader, een draagtas, een audiokabel, een USB-kabel, een blanco opneembare CD, een papieren handleiding en een handleiding op een Daisy-CD meegeleverd. Geheugenkaartjes voor de opnamefunctie van het toestel zijn optioneel verkrijgbaar. - Robuustheid
Het toestel geeft, met zijn metalen behuizing, een betrouwbare indruk op vlak van stevigheid. De afwerking is van een hoog niveau en de CD-gleuf wordt afgesloten door vilt, zodat er langs deze weg geen ongewenst stof of vuil binnendringt, wat bij veelvuldig transport wel belangrijk is. Ook het gleufje voor de PC-Card is mooi afgesloten met een metalen klepje. Bij het openen van het batterijdekseltje blijft dit niet aan het toestel vasthangen, waardoor het risico op zoekraken vergroot. Terug naar inhoud 2. Gebruikersvriendelijkheid - Toetsenbord
De PTR-1 beschikt over een vrij groot arsenaal van toetsen en bedieningsknoppen, waarvan we de plaatsing zeker logisch kunnen vinden. Centraal op het toestel vinden we een numeriek toetsenblok (vergelijkbaar met een telefoontoetsenbord) dat instaat voor alle navigatiefuncties, een aantal extra functies én het hoofdmenu. Links daarvan zitten de slaapstand/info-, ga-naar-titel-, ga-naar-pagina-, en bladwijzertoetsen. Links onderaan vinden we de opnametoets, met rechts daarvan de bedieningselementen aan voor weergave/pauze versneld achteruit en versneld vooruit zoeken. De meeste toetsen op dit toetsenbord hebben een dubbele functie. Aan de linker zijkant zit de aan/uit schuifknop en aan de voorzijde tenslotte vinden de een toets om de CD uit te werpen, de vergrendelknop (die voorkomt dat toetsen ongewenst ingedrukt worden tijdens transport) en diverse knopjes voor het instellen van geluidsvolume, weergavesnelheid, toonhoogte en opnamevolume. Alle druktoetsen zijn voldoende groot en bovendien goed voelbaar herkenbaar dankzij hun vorm en de logische schikking. De toets “5” van het numerieke blok heeft een tactiel markeerpuntje. Alle toetsen contrasteren duidelijk ten opzichte van de achtergrondkleur. De toetsen zijn van rubber, wat een functionele waarde heeft bij het blind verkennen van het toetsenbord: als je met een vinger over zo’n toets schuift vergroot de weerstand, waardoor je er niet ongemerkt overheen zal gaan. De opnametoets ligt een beetje verzonken om te vermijden dat je ze per ongeluk indrukt. Het toestel bevat zes LED-lampjes, die voor sommige slechtzienden wellicht een extra hulp bieden, maar die voor blinde gebruikers niet zichtbaar zijn. Echt onoverkomelijk is dit echter niet want alles is ook via geluidstonen en spraakboodschappen toegankelijk. - Spraak- en geluidsondersteuning
Als gebruiker wordt je door geluidssignalen ondersteund bij het indrukken van zowat alle toetsen (aan- of uitzetten, geluidssterkte regelen, navigeren,...). Aan de toonhoogte, lengte en frequentie van de geluidssignalen kan je, mits wat training de betekenis van deze signalen herkennen. Daarnaast wordt je via Engelstalige gesproken boodschappen geïnformeerd over wat de speler uitvoert. Zo biedt de spraak bijvoorbeeld een welkomstboodschap na het aanzetten van het toestel, meldt het wanneer je aan het begin of eind van het boek bent aanbeland,... Ook de structuur van het menu wordt volledig via Engelstalige gesproken boodschappen aangeboden. Jammer dat Nederlandstalige spraak wordt aangeboden, maar we kunnen er wel begrijpen dat het toestel voor de geavanceerde gebruiker bedoeld is en dat die doorgaans wel een mondje Engels kent. - Hulpfunctie
De PlexTalk PTR-1 biedt een “toetsbeschrijvingsfunctie” die automatisch samen met de toetsvergrendeling wordt ingeschakeld. Voor elke toets die je vervolgens lang ingedrukt houdt, wordt de functionaliteit ervan in het Engels uitgesproken. De omschrijving is zeer uitgebreid en beschrijft alle functies die met deze toets kunnen worden geactiveerd. Wat we nog missen is een hulpfunctie bij de menustructuur die het toestel bevat. - Handleiding
Een Engelstalige handleiding wordt zowel op papier als in de vorm van een Daisy-boek meegeleverd. Een Nederlandse vertaling is ten zeerste gewenst. - Moeilijkheidgraad van de bediening
De veelheid van toetsen en knoppen (die dikwijls meerdere functies hebben), de haast ontelbare functies en de complexe menustructuren die je moet kunnen gebruiken maken dit toestel enkel geschikt voor de gevorderde hulpmiddelengebruiker of voor PC-gebruikers. En zelfs dan zal er een forse leercurve bestaan als je echt alles uit toestel wilt halen. Hiermee hebben we echter niet gezegd dat het toestel niet gebruiksvriendelijk zou zijn; de logische plaatsing van de toetsen en de duidelijk gestructureerde menu’s maken het toestel zeker vlot bruikbaar voor de eerder omschreven doelgroep. Terug naar inhoud 3. Functionaliteit - Automatische weergave
Korte tijd nadat je een Daisy-CD hebt ingevoerd, zal de PlexTalk PTR-1 de titel van het boek melden, zonder echter direct de weergave van het boek te starten. Voor dat laatste moet je eerst nog op de weergavetoets drukken. - Geheugen
Deze speler onthoudt voor een groot aantal boeken het waar je bij de laatste lezing in een boek aanbeland was. Zo kan je bijvoorbeeld overdag in een aantal cursussen en tijdschriften lezen en ’s avonds een spannend boek lezen, zonder dat je voor elk van deze publicaties telkens wee manueel moet gaan zoeken waar je gebleven was. Wij testten dit uit voor een collectie van 10 boeken en deze functie deed perfect wat we ervan verwachtten. - Navigatie
Deze speler ondersteunt alle navigatieniveaus die op de CD aanwezig zijn (paginanavigatie en navigatie op maximaal zes titelniveaus) behalve de zinnavigatie. Veel missen we hier echter niet aan, omdat we met de andere toestellen gemerkt hebben dat de indeling in zinnen bij de meeste boeken qua nauwkeurig veel te wensen overlaat. Wel krijgen we in het navigatiemenu heel wat extraatjes aangeboden: “media”, “time”, “titles”, “group” en “bookmark”. Dit zijn bijzonder veel nuttige extra’s! Het doorlopen van de beschikbare navigatieniveau’s gebeurt via de toetsen 2 en 8 van het numerieke blok. Het vooruit en achteruit navigeren gebeurt via respectievelijk de numerieke toetsen 6 en 4. Het navigeren op per pagina werkt zeer goed én de PTR-1 meldt (als één van de enige toestellen in deze test) telkens op welke pagina je terechtkomt. Het gebrek aan navigatie op zinniveau (wat bij de andere toestellen tóch niet goed werkt) wordt gecompenseerd door tijdsnavigatie, waarmee je per stap van 1 of 10 minuten voor- of achteruit kan springen. Met de “Group”-navigatie kan je navigeren naar punten die in het boek als “Group” gedefinieerd zijn (de producent van het boek is daar vrij in, maar dit kunnen bijvoorbeeld voetnoten of speciale aandachtspunten zijn). Het navigeren tussen de titelniveaus werkt correct. Het navigeren tussen bladwijzers en titels komt verderop in dit verslag aan de orde. Dankzij het numeriek klavier is het vlot mogelijk om via de toets “ga-naar-pagina” direct naar de gewenste pagina te springen. Het toestel meldt bovendien de ingetoetste pagina ter controle. Deze functie wordt uiteraard pas zinvol bij Daisy-boeken die beschikken over paginanavigatie én over een inhoudstafel met vermelding van paginanummers. Nogal uniek is de functie “ga-naar-titel” waarmee je, analoog aan de functie “ga-naar-pagina”, direct naar een bepaalde titel in het boek kan springen. Het onhandige van deze functie is echter dat alle titelniveaus op één lijn worden geplaatst, wat toch wel een erg goed doorzicht in de navigatiestructuur van het boek vergt! Daarom vinden we de functie enkel zinvol voor boeken waar paginanavigatie niet mogelijk is. Een functie om direct naar het begin of einde van een boek te springen is voorzien in de ga-naar-titelfunctie, terwijl we de oplossing van kleine broer PTN-1 handiger vinden: voorzie begin en einde van boek gewoon in het navigatiemenu. Tot slot kan je met behoud van klank snel vooruit of terugspoelen door de tekst (zoals we dat kennen van het klassieke gesproken boek op cassette). Deze functie lijkt bij een Daisy-CD misschien overbodig, maar het kan wel handig zijn bij boeken die niet voldoende navigatiemogelijkheden aanbieden. - Geluidsvolume, weergavesnelheid, toonhoogte
Het geluidsvolume voor de spraakboodschappen van het toestel enerzijds en voor het voorlezen van het boek anderzijds zijn onafhankelijk van elkaar instelbaar in 20 stappen. Het minimale, maximale en neutrale geluidsvolume worden aangegeven door specifieke geluidstonen. De weergavesnelheid is instelbaar in 11 stappen, waarbij de minimale, maximale en neutrale snelheid worden aangegeven door specifieke geluidstonen. Bij het wijzigen van de weergavesnelheid is het aangewezen om de toonhoogte aan te passen zodat de klank min of meer natuurlijk blijft. Dit gebeurt bij deze speler niet automatisch. De toonhoogte is instelbaar in 13 stappen, waarbij de minimale, maximale en neutrale toonhoogte wordt aangegeven door specifieke geluidstonen. Op een gelijkaardige manier kunnen de geluidsvolumes voor de opname en voor de opname-monitoring ingesteld worden. - Bladwijzers
Door het plaatsen van bladwijzers markeer je locaties in het boek waarnaar je achteraf makkelijk kan terugspringen. Het maximaal aantal te plaatsen bladwijzers bedraagt 10000 stuks. Je kan bladwijzers definiëren die je naar keuze zelf nummert of door het toestel laat nummeren. Doordat we bij dit toestel over een opnamemogelijkheid beschikken, kunnen we ook gesproken bladwijzers aanmaken. Dit geeft een enorme meerwaarde aan de bladwijzerfunctie, omdat je nu niet meer moet onthouden welk bladwijzernummer bij welke positie in het boek hoort. Bij het navigeren doorheen de bladwijzers krijg je immers de gesproken namen van de bladwijzers te horen. Rechtstreeks naar een bepaald bladwijzernummer springen kan ook, maar we zien niet in waarom iemand nog met genummerde bladwijzers zou werken als het veel gebruiksvriendelijker kan op basis van ingesproken bladwijzernamen. Bladwijzers verwijderen kan natuurlijk ook, al moet dat één per één. - Boekinformatie
De PTR-1 kent maar liefst vijf (!) diverse informatiefuncties. Via de toets “Time Information” hoor je de totale, de verstreken en de resterende speelduur en ook nog hoeveel megabytes het boek in beslag neemt op de CD. Verwarrend is dat ook de betekenis van een tweede toets “Time Information” luidt, deze functie zegt ons hoe laat het is, welke datum we zijn en hoe veel capaciteit onze batterij nog biedt. Een derde infotoets geeft ons de “Heading Information”: welke is de huidige titel en hoeveel titels telt het boek in het totaal? De “Page Information” toets vertelt ons het huidige paginanummer en het totaal aantal pagina’s in het boek. Ten slotte is er de toets “Bookmark Information” die ons duidelijk maakt welke de huidige bladwijzer is, hoeveel gewone en ingesproken bladwijzers het boek bevat en wat welke totale tijd er in beslag genomen wordt door alle gesproken bladwijzers tezamen. Hiermee is er geen enkele andere Daisy-speler die zo veel extra informatie kan geven. - Boek verspreid over meerdere CD’s
Wanneer een boek over meer dan één Daisy-CD gespreid is wordt dit duidelijk gemeld bij het invoeren van één van de CD’s. Als je tweede CD van het boek invoert alvorens de eerste CD te hebben gelezen, dan komt de PlexTalk PTR-1 keurig zeggen dat je eerst de eerste CD van het boek moet beluisteren. - Meerdere boeken op één CD
Wanneer er meerdere boeken op een Daisy-CD staan, wordt dit gemeld bij de invoer van de CD en kan je in het navigatiemenu via de optie “titels” en de navigatietoetsen kiezen welk van de beschikbare boeken je wil beluisteren. Dit is een zeer gebruiksvriendelijke manier van omgaan met meerdere boeken. - Muziek beluisteren
De PlexTalk PTR-1 is in staat om naast Daisy-boeken ook muziek-CD’s en MP3-CD’s weer te geven. Ook bij deze CD-types onthoudt het toestel tot waar de CD de vorige keer was afgespeeld en bij dat liedje weer hervat. Zelfs navigeren via de navigatietoetsen is perfect mogelijk: je kan navigeren naar het begin of het eind van de CD, naar het vorige of volgende liedje en bij MP3 ook nog naar de volgende of vorige map op het schijfje! Verder kun je info over de CD opvragen, die bij een gewone CD-speler enkel op het display verschijnt (aantal liedjes en mappen op de CD, actueel liedje en map) en krijg je bij het navigeren steeds via een gesproken boodschap te horen bij het hoeveelste liedje en de hoeveelste map je bent aanbeland. En dan zijn er nog de bladwijzer, gesproken bladwijzer en slaapstadfuncties: ook blijven gewoon bruikbaar bij het luisteren naar muziek! En tot slot heb je natuurlijk nog je de mogelijkheid om voor- of achteruit te spoelen met behoud van klank. Kortom, voor het spelen van MP3- en muziek-CD’s biedt dit toestel heel veel extra ondersteuning ten opzichte van een standaard MP3- of muziek-CD-speler! - Extraatjes
De toetsen 7 en 9 op het numerieke blok fungeren als undo- en redo-functies. Het toestel heeft een slaapstand tot op de minuut nauwkeurig instelbaar is via het nueeriek toetsenblok. Tijdens het gebruik van deze functie kan je op elk ogenblik opvragen hoeveel speeltijd er nog rest. Het toestel biedt ook de mogelijkheid om datum en tijd weer te geven en biedt daarbij zelfs een wekfunctie. Verder zijn er een beperkte sprekende agenda en een sprekende rekenmachine in het toestel geïntegreerd. Terug naar inhoud 4. Opnamemogelijkheden Met de PlexTalk PTR-1 kan je, naast het beluisteren van Daisy-boeken, net zoals met een cassetterecorder ook geluidsopnames maken. Je kan enerzijds opnames opslaan op een geheugenkaartje of anderzijds opnames maken op een CDR(W). Een greep uit de geboden opnamefunctionaliteit: - Korte stemnotities opnemen
- Zelf Daisy CD’s opnemen via de ingebouwde of een externe microfoon
- Cassettespeler aansluiten om klassieke gesproken boeken naar Daisy-CD over te zetten
- Muziek CD’s opnemen
- Directe opname van audio CD’s of van de radio
- Navigatiestructuur aanbrengen in zelf opgenomen Daisy-CD
- Zelf opgenomen Daisy-CD editeren (stukken tekst wissen, vervangen, kopiëren, plakken)
- Gesproken aantekeningen bewaren bij bepaalde passages in een Daisy-boek
- Opname mogelijk op: CD-R, CD-RW of geheugenkaart
Toestel via USB-kabel op PC aansluiten en als CD-Writer gebruiken Opmerking: we hebben niet alle opnamefuncties kunnen uittesten omwille van het te krappe tijdsbestek.
Concluderend kunnen we stellen dat een gewone Daisy-speler vergelijkbaar is met een cassettespeler (waarmee je enkel boeken kan lezen) en dat deze PlexTalk PTR-1 vergelijkbaar is met een cassetterecorder, maar dan met het wezenlijke verschil dat we hier spreken over beschrijfbare CD’s in plaats van cassettebandjes. Terug naar inhoud 5. Snelheid - Opstartsnelheid toestel: 3:07 sec
- Snelheid waarmee boek wordt herkend: 16:15 sec
- Snelheid om direct naar pagina 200 te springen: 5:81 sec
- Snelheid om manueel 25 pagina’s vooruit te springen: 11:57 sec
- Snelheid om manueel 20 hoofdstukken vooruit te springen: 9:30 sec
Terug naar inhoud 6. Beoordeling Victor Reader Classic Pro: - Opnamemogelijkheden
- Veel navigatiemogelijkheden
- Uitgebreide boekinformatie
- Aangename werksnelheid
- Veel extra’s bij muziek beluisteren
Contra: - Complexe bediening
- Geen Nederlandstalige handleiding
- Geen Nederlandstalige interface
- Geen zinnavigatie
- Prijzig
Terug naar inhoud 7. Conclusie De PTR-1 is een toestel met bijzonder veel lees- en opnamemogelijkheden, die voor de veeleisende gebruiker een goed hulpmiddel kan vormen. Hou er wel rekening mee dat de complexiteit qua bediening niet te onderschatten is en het prijskaartje niet van de poes is. De doelgroep voor dit soort toestellen zal wellicht eerder beperkt zijn. Terug naar inhoud |
