Testverslag Victor Reader Vibe

Uitgevoerd door: Jeroen Baldewijns
Blindenzorg Licht en Liefde vzw
Datum: september 2005

1.Algemeen

• Producent, leverancier, prijs
  Producent: Humanware
  Leveranciers: Sensotec, Data Braille Service, Erocos, Integra
  Prijs: ¤ 295 - 327
• Concept
  De Vibe is een erg compact en draagbaar diskmanmodel dat niet over een eigen luidspreker beschikt. Je moet dus een oortelefoontje of een setje computerluidsprekers gebruiken om CD’s te beluisteren. Het invoeren van een Daisy-CD doe via de openklappende bovenzijde van het toestel.
• Aansluitingen
  Het toestel is aan de rechter zijkant voorzien aansluitingen voor een oortelefoontje, lijnuitgang (line-out) en de voedingsadapter. Verder is er ook een, voor de gebruiker onbelangrijke, aansluiting die de leverancier kan gebruiken om een nieuwe versie van de software in het toestel te installeren.
• Voeding
  De Vibe wordt gevoed door twee oplaadbare AA batterijtjes of via een netspanningadapter. Het laden van de batterijtjes gebeurt eenvoudigweg door het toestel aan het stroomnet te hangen. Het laden gebeurt enkel wanneer het toestel uit staat. Het batterijklepje bevindt zich aan onderzijde van het toestel. Bij het lezen van Daisy-boeken biedt de batterij een autonomie van ongeveer 14 uren (bij het luisteren naar muziek-CD’s zal de autonomie lager uitvallen). Om de autonomie van de batterijen maximaal te houden, schakelt het toestel zichzelf uit na een aantal minuten van inactiviteit.
• Uitrusting
  Standaard worden een set oplaadbare batterijtjes, een netspanningadapter/batterijlader, een papieren handleiding, een handleiding op een Daisy-CD, een draagtasje en oortelefoontjes meegeleverd.
• Robuustheid
  Dit toestel geeft ons de kwaliteitsindruk van het gemiddelde diskman toestel. Bij gebruikers horen we wel eens de klacht dat het sluitknopje van het CD-compartiment makkelijk geactiveerd wordt als het toestel in een binnenzak gedragen wordt. Bij openen van het batterijklepje, blijft dit aan het toestel vasthangen, waardoor het niet zoek kan raken.

2. Gebruikersvriendelijkheid

• Toetsenbord
  De toetsenbordindeling vinden we absoluut niet logisch. De elf toetsen die het toestel rijk is, zijn in cirkelvorm rondom het centraal opgestelde LCD-schermpje terug te vinden. Ze zijn via voelbare afschijdingslijntjes weliswaar gegroepeerd in groepjes van telkens 2 of 3 toetsen, maar het blijft toch noodzakelijk om de locaties en betekenis van de toetsen uit het hoofd te leren. Bovendien heeft elke toets twee fucties (de tweeede functie is die van het numerieke blok) wat het allemaal nog wat complexer maakt. Als je het toestel niet dagelijks gebruikt, kunnen we ons best inbeelden dat je af en toe twijfelt aan de juiste functie van de ene of de andere toets. De Victor Reader Wave van dezelfde producent (zie verder) bewijst dat het anders kan. In de handleiding wordt naar de toetsen gerefereerd volgens de uren op een uurwerk. Naar ons gevoel staat de toets die in de hanleiding als “de toets op 3 uur” wordt omschreven echter dichter bij vier dan bij drie uur. Echt handig kunnen we dit niet noemen. Alle toetsen zijn duidelijk tactiel herkenbaar en ze contrasteren redelijk ten opzichte van de achtergrondkleur (al zijn de contrasten bij de Victor Reader Classic modellen duidelijker). De toetsjes zijn vrij klein, maar dat is ook wel een beetje eigen aan de compactheid van een diskmanmodel. Aan de voorzijde van het toestel zit een schuifknopje om het CD-compartiment te openen. Aan de rechter zijkant zit een schuifknopje om het toetsenbord te blokkeren, zodat toetsen bij mobiel gebruik niet per ongeluk kunnen worden ingedrukt.
• LCD-scherm
  Deze Daisy-speler bevat, ten behoeve van mensen met dyslexie, een LCD-scherm waarop heel wat informatie af te lezen valt. Het vervelende is echter dat niet al de informatie op dit scherm ook op een toegankelijke manier beschikbaar is voor wie het scherm niet ziet! Dit is het geval voor de resterende batterijcapaciteit. Je krijgt bovendien helemaal geen gesproken of geluidsmelding wanneer de batterijspanning verzwakt. Als het toestel zichzelf uitschakelt wegens te lage batterijspanning verschijnt er “STROOM UIT BATT. LAAG” op het scherm, maar als niet ziende weet je dit helemaal niet, wat we erg jammer vinden voor een toestel dat voor deze doelgroep ontwikkeld werd.
• Spraak- en geluidsondersteuning
  Na het invoeren van het boek hoor je piepsignaaltjes ter teken dat het boek geladen wordt. Verder hoor je ook piepsignalen bij het indrukken van toetsen. Aan de toonhoogte, lengte en frequentie van de geluidssignalen kan je, mits wat training de betekenis van deze signalen herkennen. Daarnaast wordt je als gebruiker via Nederlandstalige gesproken boodschappen geïnformeerd over wat de speler uitvoert. Zo biedt de spraak bijvoorbeeld een welkomstboodschap na het aanzetten van het toestel, meldt het wanneer je aan het begin of eind van het boek bent aanbeland,...
• Hulpfunctie
  De Vibe biedt helaas geen enkele hulpfunctie. Met een toetsenbord dat niet echt intuïtief te noemen is, is de Vibe uitgerekend het toestel dat het meest gebaat zou zijn met een hulpfunctie.
• Handleiding
  De Nederlandstalige handleiding wordt zowel op papier als in de vorm van een Daisy-boek meegeleverd. Op de website van de fabrikant wordt de Engelstalige handleiding in de vorm van een HTML-document (webpagina) aangeboden.
• Moeilijkheidgraad van de bediening
  Het totaal gebrek aan logica in de vreemde opstelling van de toetsen en het feit dat zowat elke toets meer dan één functie heeft, maken de Victor Reader Vibe zeker niet tot een toestel dat uitblinkt in gebruiksvriendelijkheid. Het toestel is zeker ongeschikt voor mensen die een zo eenvoudig mogelijke bediening wensen. Het leerproces vergt sowieso het uit het hoofd leren van alle toetsen. Bij de Vibe is dit puur geheugenwerk. Dit is jammer want de andere toestellen tonen aan dat dit helemaal niet hoeft.

3. Functionaliteit

• Automatische weergave
  Korte tijd nadat je een Daisy-CD hebt ingevoerd, zal de Vibe de titel van het boek melden, zonder echter direct de weergave van het boek te starten. Voor dat laatste moet je eerst nog op de weergavetoets drukken. We merkten één uitzondering op deze regel: door een kunstgreep (die echter wat indruist tegen de geest van de Daisy-standaard) wordt de handleiding van de Victor Reader Vibe wel automatisch weergegeven na het invoeren van het schijfje, wat natuurlijk wel handig is bij een eerste een kennismakingshandleiding.
• Geheugen
  Deze speler onthoudt voor een groot aantal boeken het waar je bij de laatste lezing in een boek aanbeland was. Zo kan je bijvoorbeeld overdag in een aantal cursussen en tijdschriften lezen en ’s avonds een spannend boek lezen, zonder dat je voor elk van deze publicaties telkens wee manueel moet gaan zoeken waar je gebleven was. Wij testten dit uit voor een collectie van 10 boeken en deze functie deed perfect wat we ervan verwachtten.
• Navigatie
  Zoals het hoort ondersteunt deze speler alle navigatieniveaus die op de CD aanwezig zijn: paginanavigatie, zinnavigatie en navigatie op maximaal zes titelniveaus. Hij voegt hier geen extra’s aan toe. Daar waar alle andere Daisy-spelers over twee toetsen beschikken om respectievelijk vooruit of achteruit doorheen de beschikbare navigatieniveaus te lopen, moet deze speler het stellen met één enkel toetsje wat minder handig is indien een boek vrij veel titelniveaus biedt. Het vooruit en achteruit navigeren gebeurt via twee toetsen linksboven op het toestel. Het navigeren op pagina werkt goed maar het zou beter zijn indien het toestel, bij een sprong naar een volgende of vorige bladzijde, telkens te melden op welke pagina je terechtkomt. Bij het navigeren tussen de zinnen kwamen we bij sommige boeken geregeld in het midden van zinnen uit, maar aangezien we dit bij alle spelers vaststellen zal dit eerder aan de boeken liggen. Maar ook de Daisy-handleidingen van de Victor spelers vertonen dit euvel. Het navigeren tussen de titelniveaus werkt correct. De functie voor de boekinformatie (zie verder) zit vinden we in het navigatiemenu terug, wat we bijzonder onlogisch vinden want de boekinfo heeft eigenlijk niets met het navigeren te maken. Dit heeft alles te maken met de vreemde toetsenbordindeling. Dankzij het numeriek klavier is het vlot mogelijk om via de toets “ga-naar-pagina” direct naar de gewenste pagina te springen. Jammer is dat het toestel het paginanummer niet ter bevestiging meldt na de paginasprong. Deze functie wordt uiteraard pas zinvol bij Daisy-boeken die beschikken over paginanavigatie én over een inhoudstafel met vermelding van paginanummers. Een functie om direct naar het begin of einde van een boek te springen is niet in het navigatiemenu voorzien en zou nochtans op élke Daisy-speler erg zinvol zijn. We vonden echter een trucje: als je naar de bladwijzerlijst gaat, vind je aan het begin en het eind van de lijst de opties “begin van boek” en “einde van boek”. Hiermee kan je direct naar het begin of einde van een boek navigeren, maar het zou veel gebruiksvriendelijker en sneller werken als deze mogelijkheid gewoon in het navigatiemenu aangeboden werd. Tot slot kan je met behoud van klank snel vooruit of terugspoelen door de tekst (zoals we dat kennen van het klassieke gesproken boek op cassette). Deze functie lijkt bij een Daisy-CD misschien overbodig, maar het kan wel handig zijn bij boeken die niet voldoende navigatiemogelijkheden aanbieden.
• Geluidsvolume, weergavesnelheid, toonhoogte
  Het geluidsvolume is instelbaar in tien stappen. Het maximale geluidsvolume wordt aangegeven door specifieke geluidstonen. De weergavesnelheid is instelbaar in 15 stappen, waarbij de neutrale snelheid wordt aangegeven door specifieke geluidstonen (dit was ook nuttig geweest voor de minimale en maximale snelheid). De instellingen voor zowel geluidsvolume als weergavesnelheid worden ondersteund door spraakindicaties.
• Bladwijzers
  Door het plaatsen van bladwijzers markeer je locaties in het boek waarnaar je achteraf makkelijk kan terugspringen. Het maximaal aantal te plaatsen bladwijzers per boek bedraagt 100 stuks, maar in de praktijk is dit niet echt werkbaar. Elke bladwijzer die je plaatst krijgt namelijk een volgnummer toegewezen (zelf nummeren zoals bij de Victor Reader Wave kan niet). Deze nummers moet je achteraf kunnen associëren met de boekfragmenten waaraan ze gekoppeld zijn om er doelgericht terug naartoe te kunnen navigeren. Ondanks de aanwezigheid van numerieke toetsen kan je niet direct naar een bepaalde bladwijzer springen maar moet je via de bladwijzerlijst de gewenste bladwijzer opzoeken. Het verwijderen van één enkele bladwijzer is jammer genoeg niet mogelijk, wat vervelend is als je per ongeluk een verkeerde bladwijzer hebt geplaatst. Je kan enkel de volledige set bladwijzers van een boek wissen.
• Boekinformatie
  Via de boekinformatiefunctie kom je het volgende aan de weet: de huidige pagina en het totaal aantal pagina’s van het boek (op voorwaarde dat het boek paginanavigatie bevat), de totale, verstreken en resterende speelduur en het versienummer van de interne software. Je moet deze informatie zelf item per item doorlopen met de verder- en terug-toetsen. Je kan deze info-items niet automatisch na mekaar laten weergeven.
• Boek verspreid over meerdere CD’s
  Wanneer een boek over meer dan één Daisy-CD gespreid is en je voert als eerste de tweede CD van het boek in de speler, dan komt de Vibe keurig zeggen dat je eerst de eerste CD van het boek moet beluisteren.
• Meerdere boeken op één CD
  Wanneer er meerdere boeken op een Daisy-CD staan, wordt dit gemeld bij de invoer van de CD en wordt het navigatiemenu automatisch uitgebreid met de optie “boek”, waarna je met de navigatietoetsen kan kiezen welk van de beschikbare boeken je wil beluisteren.
• Muziek beluisteren
  De Vibe is in staat om naast Daisy-boeken ook muziek-CD’s en MP3-CD’s weer te geven. Bij het beluisteren van een MP3- of muziek-CD verloopt de bediening van het toestel analoog aan de bediening van een gewone MP3- of muziek-CD-speler. In beide gevallen heb je de mogelijkheid om voor- of achteruit te spoelen met behoud van klank. Eventuele mappen op een MP3-speler worden door het toestel niet herkend.
• Extraatjes
  De Vibe biedt verder geen enkele extra functies.

4. Snelheid

• Opstartsnelheid toestel: 14:38 sec
• Snelheid waarmee boek wordt herkend: 39:00 sec
• Snelheid om direct naar pagina 200 te springen: 15:00 sec
• Snelheid om manueel 25 pagina’s vooruit te springen: 2:29:36 min
• Snelheid om manueel 20 hoofdstukken vooruit te springen: 1:48:30 min

5. Beoordeling Victor Reader Classic

Pro:

• Oplaadbare batterijen

Contra:

• Reageert tergend traag
• Onlogisch toetsenbord
• LCD-scherm met batterij-indicatie!!!
• Geen hulpfunctie
• Leest geen WAV-bestanden

6. Conclusie

Om eerlijk te zijn zien we weinig redenen om voor dit toestel te kiezen. Het reageert enorm traag, heeft een toetsenbord waarvan elke logica ons ontgaat en toont totaal ontoegankelijke informatie op het LCD-scherm. Vooral dat laatste is onvergeeflijk voor een toestel dat als hulpmiddel ontwikkeld werd. Hallo Humanware, blinden zien een LCD-scherm niet!!! Hopelijk scoort de Wave beter.